Informacja, która rozczarowała mieszkańców
Urząd Miasta i Gminy w Nowej Dębie poinformował, że nie udało się uzyskać dofinansowania z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg na realizację drogi gminnej, która miałaby przebiegać półkolem od ulicy Kwiatkowskiego za nowymi blokami w Osiedlu Północ. Powodem nie przyznania dofinansowania była zbyt niska punktacja przedłożonego projektu.
Przyjrzeliśmy się dokładnie rozdziałowi środków i jego zasadom.
Rekordowe środki, ograniczona liczba beneficjentów
Z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg na rok 2026 województwo podkarpackie otrzymało do rozdysponowania rekordową kwotę 174 milionów złotych. To ponad 8 milionów zł więcej niż przyznano Podkarpaciu w pierwotnej decyzji. Podaną kwotę rozdysponowano na 24 wnioski dotyczące dróg powiatowych (przyznane 15 powiatom z 21 powiatów ziemskich oraz 4 miast na prawach powiatu) – 78 362 384,95 zł, oraz na 40 wniosków odnośnie dróg gminnych (przyznane 34 gminom ze 159 ogółem) – 96 371 744,27 zł.
Lista rezerwowa – realna szansa czy tylko formalność?
Utworzono też listę rezerwową dla 10 wniosków dróg powiatowych na kwotę 82 562 327,89 zł i 35 wniosków dotyczących dróg gminnych na łączną kwotę 106 106 802,20 zł. Oczywiście tylko nieliczne, najwyżej punktowane projekty z listy rezerwowej mają szansę być zrealizowane, gdyby „odpadły” któreś z wniosków listy podstawowej, bądź uzyskano by dodatkowe środki celowe.
Jak podzielono pieniądze?
Spójrzmy teraz na powiaty i gminy, które otrzymały dofinansowanie. Powiat Kolbuszowski otrzymał dofinansowanie do 4 projektów dróg powiatowych (ponad 10 km dróg), Powiat Sanocki – 3. Powiaty Stalowowolski, Niżański po 2, pozostałych 9 beneficjentów powiatowych po 1.
Powiat tarnobrzeski na tle regionu – tylko jeden projekt z dofinansowaniem
Powiat Tarnobrzeski otrzymał dofinansowanie wyłącznie na jeden wniosek (nota bene w gminie Nowa Dęba) tj. „Rozbudowa drogi powiatowej nr 1113R relacji Stale – Chmielów – Dąbrowica w miejscowości Chmielów od drogi powiatowej nr 1110R do drogi gminnej dz. nr ewid. 2690/1 obręb Chmielów w km od 8+959,50 do km 10+115,00” o długości 1,156 m, a zrealizowany ma być w okresie 04.2026 – 11.2026 przy koszcie inwestycji 5 478 406,91 zł, z czego kwota dofinansowania to 3 834 884,00 zł, natomiast środki własne 1 643 522,91 – wysokość dofinansowania 70%.
Gminy naszego powiatu bez wsparcia – wyjątek stanowi jedynie Tarnobrzeg
W przypadku wniosków dotyczących dróg gminnych (czyli tych, które szczególnie interesują mieszkańców Nowej Dęby) to, poza Miastem Tarnobrzeg, żadna gmina naszego powiatu nie otrzymała dofinansowania. Miasto Tarnobrzeg zrealizuje tylko jeden projekt i wybuduje drogę gminną wzdłuż wschodniej strony Jeziora Tarnobrzeskiego, czyli ulicę Wakacyjną o długości 1,720 m, która ma być zrealizowana w okresie 02.2026 – 01.2027 o wartości 13 452 099,59 zł z dofinansowaniem 60% (8 071 259,00 zł).
Co decyduje o punktach w RFRD?
Co do samego oceniania projektów i przyznawania punktacji w ramach Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg (RFRD) to jest ono dokonywane przez komisję wojewódzką na podstawie kryteriów oceny według kategorii technicznych, funkcjonalnych i społecznych.
Bezpieczeństwo przede wszystkim – najważniejsze kryterium oceny projektów drogowych
Kluczowe kryteria decydujące o przyznaniu punktów:
- poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego (to najważniejsze kryterium) – budowa chodników, ścieżek rowerowych, przejść dla pieszych (oświetlenie i oznakowanie), oraz eliminacja miejsc niebezpiecznych;
- zapewnienie lepszego dostępu do instytucji publicznych (szkoły, szpitale, przedszkola, urzędy, przychodnie) oraz terenów aktywności gospodarczej czyli zakładów pracy;
- połączenie dróg lokalnych (gminnych i powiatowych) z drogami o wyższej kategorii (wojewódzkimi, krajowymi) lub prowadzące do ważnych punktów użyteczności publicznej.;
- parametry techniczne: klasa drogi, jej stan techniczny przed i po przebudowie;
- stopień zaawansowania projektu (posiadanie dokumentacji, pozwoleń na budowę), czyli gotowość do szybkiej realizacji;
- efektywność kosztowa, czyli stosunek jakości do ceny projektu;
- wyższy udział własny niż wymagane minimum.
Rola komisji wojewódzkiej i zatwierdzenie przez władze centralne
Komisja wojewódzka tworzy listę rankingową po analizie i ocenie wszystkich wniosków, którą zatwierdza Wojewoda Podkarpacki, a na końcu Prezes Rady Ministrów. W procedurze oceniania brane jest pod uwagę także spełnienie wymogów formalnych, czyli zgodność z wytycznymi technicznymi (np. projektowanie oświetlenia przejść), czy naniesienie elementów podlegających punktacji na mapę poglądową.
Zasada adekwatności – teoria a praktyka
Pamiętajmy także o stosowaniu zasady adekwatności. Komisja często ocenia projekt w oparciu o ryzyko bądź potrzeby w danym powiecie – w przypadku dróg gminnych.
Kto ocenia wnioski?
Warto tu przypomnieć, że komisje powoływane są zgodnie z ustawą przez wojewodę między innymi z osób, które zgłaszają chęć uczestnictwa w pracach komisji, spełniające ustawowe wymagania. Czy są w nich przedstawiciele społeczności nowodębskiej?
Dysproporcje w liczbie przyznanych dofinansowań
Trudno się oprzeć wrażeniu, że niektóre gminy czy powiaty (np. rzeszowski 7 dofinansowań, czy kolbuszowski 4) były jakby nieco bardziej przychylnie ocenione.
Wniosek Nowej Dęby – zabrakło punktów czy wsparcia?
Wracając do wniosku Miasta i Gminy Nowa Dęba to biorąc pod uwagę potrzeby mieszkańców i inwestorów a zasady oceny punktowej, wniosek miał raczej nikłe szanse powodzenia. Przepadł w rankingu – zabrakło punktów, zabrakło szczęścia, a może wsparcia „naszych” parlamentarzystów, wszak ich powiaty poradziły sobie znakomicie – czasem sama obecność i zainteresowanie sprawą potrafią czynić cuda.
Lekcja na przyszłość
Miejmy nadzieję, że nasi urzędnicy wyciągną z tej lekcji należyte wnioski.
źródło: Urząd Rady Ministrów (www.gov.pl), Wojewoda Podkarpacki (www.podkarpacki.pl), fragment zdjęcia satelitarnego Nowej Dęby – Google Maps
